فرهنگستان علوم اسلامی قم 30 دی 1398 ساعت 18:17 http://isaq.ir/vdcg.u9qrak9q3pr4a.html -------------------------------------------------- عنوان : یوم‌الله روزی است که خداوند قدرت خود را نمایان می کند -------------------------------------------------- حجت‌الاسلام پیروزمند در تبیین خطبه های رهبر انقلاب در نمازجمعه اخیر گفت: یوم الله مقطعی است که خداوند قدرت خود را به رخ بندگان می‌کشد و نشان می‌دهد که اراده اوست که فوق اراده‌ها عمل می‌کند. متن : به گزارش پایگاه اطلاع رسانی فرهنگستان علوم اسلامی به نقل از مهر، حجت الاسلام والمسلمین علیرضا پیروزمند در تبیین خطبه های تاریخی مقام معظم رهبری در هفته گذشته مصاحبه ای انجام داده اند که گزارش آن ارائه می شود: *** *مقام معظم رهبری در خطبه های نماز جمعه اخیر مباحث متعدد و تعابیر مهمی را مطرح کردند. ابا توجه به مباحث طرح شده از سوی مقام معظم رهبری در نماز جمعه و تعبیر ایام الله که در چند فراز از بیانات رهبر انقلاب مطرح شده است، بفرمائید اساساً ایام الله در ادبیات دینی چه جایگاهی دارد؟ قبل از پاسخ مقدمه ای را عنوان می کنم؛ اساساً همه ایام در روزگار تاریخ بشر و ایجاد هستی، ایام الله هستند به این دلیل که خداوند متعال است که قدرت نمایی در ایجاد و استقرار عالم می کند و همچنین حوادثی که اتفاق می افتد، اما قرآن کریم از برخی موارد به صورت ویژه به عنوان ایام الله اطلاق کرده است و بنابر نظر مفسران علت این اطلاق به قدرت نمایی ویژه ای باز می گردد که از سوی خدای متعال پدیدار شده که فراتر از علل مادی، حوادث و رخدادهای طبیعی بوده است. قرآن کریم از برخی موارد به صورت ویژه به عنوان ایام الله اطلاق کرده است و بنابر نظر مفسران علت این اطلاق به قدرت نمایی ویژه ای باز می گردد که از سوی خدای متعال پدیدار شده که فراتر از علل مادی، حوادث و رخدادهای طبیعی بوده است در تفسیر علی بن ابراهیم قمی آمده که ایام الله سه روز است؛ شامل روز قیام قائم (عج)، روز مرگ و روز رستاخیز. البته این موارد بدان معنا نیست که ایام الله صرفاً همین مقاطع باشد چه اینکه خداوند در سوره ابراهیم فرمود: وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَی بِآیَاتِنَا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَکَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ وَذَکِّرْهُمْ بِأَیَّامِ اللَّهِ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِکُلِّ صَبَّارٍ شَکُورٍ (و در حقیقت موسی را با آیات خود فرستادیم [و به او فرمودیم] که قوم خود را از تاریکی ها به سوی روشنایی بیرون آور و روزهای خدا را به آنان یادآوری کن که قطعاً در این [یادآوری] برای هر شکیبای سپاسگزاری عبرتهاست)، بنابراین به تبع شرایط تاریخی مقاطعی وجود دارد که خداوند اقتدار و قدرت خود را به رخ بندگان می کشد و نشان می دهد که اراده من است که فوق اراده ها عمل می کند، آن مقاطع خاص را ایام الله می گویند. تبیین و تفسیرتان از آیه ۵ سوره ابراهیم که قرائت فرمودید متناسب با شرایط جامعه و بیانات رهبری چیست؟ این آیه شریفه، سه فراز به هم پیوسته دارد؛ در فراز اول این آیه آمده است: أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَکَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ (که قوم خود را از تاریکی ها به سوی روشنایی بیرون آور)، در فراز دوم آمده است: وَذَکِّرْهُمْ بِأَیَّامِ اللَّهِ (و روزهای خدا را به آنان یادآوری کن) و در فراز سوم آیه می فرماید: إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِکُلِّ صَبَّارٍ شَکُورٍ (قطعاً در این [یادآوری] برای هر شکیبای سپاسگزاری عبرتهاست). این تذکر به ایام خدا و اتفاقی که خدای متعال از آن به عنوان ایام الله یاد می کند، همچنین خروج قوم از تاریکی ها و حرکت به سوی نور، به واسطه موسی (ع) است که منتج به درس عبرت برای شاکران می شود، اما قاعده کلی که می توانیم از این آیه استخراج کنیم آن است که در هر مقطع و مناسبتی که خروج از ظلمت و حرکت به سوی نور بوده باشد، ایام الله محقق شده است. بنابراین فراز اول این آیه ملاکی برای تشخیص و تبیین ایام الله در طول تاریخ است. مقاطعی وجود دارد که خداوند اقتدار و قدرت خود را به رخ بندگان می کشد و نشان می دهد که اراده من است که فوق اراده ها عمل می کند، آن مقاطع خاص را ایام الله می گویند فراز دوم آیه بعد از تعیین ملاک ایام الله، متذکر شدن به این ایام است. تذکر به ایام الله به این معناست که فراموش نکنید که چه اتفاقی رخ داد و چرا رخ داد. البته فلسفه این تذکر می تواند این باشد که مردم در مقاطع مختلف زندگی فردی و اجتماعی خود اراده خداوند را حس کنند؛ چراکه اراده خداوند فوق اراده هاست، چنانچه در قرآن فرمود: یَدُاللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ. بنابراین در هر شکل و زمانی که خداوند اراده کند، می تواند حوادث را به گونه ای غیر از آنچه که مردم انتظار دارند رقم بزند. اما فراز سوم آیه این نکته را مطرح می کند که ایام الله آیاتی هستند برای مردمی که بسیار صبور و شکورند. ارتباط این فراز با فراز دوم را شاید بتوان یک ارتباط متقابل دانست که از سوی خداوند بیان می شود. خداوند در آیه یاد شده می فرماید کسانی که ایام الله را یادآوری می کنند صبر و شکرشان افزایش می یابد و از سوی دیگر آنان که صبر و شکیبایی دارند توان و اهلیت این را دارند که تذکر به ایام الله داشته باشند. زمانی که خداوند اراده کند، می تواند حوادث را به گونه ای غیر از آنچه که مردم انتظار دارند رقم بزند اما این مباحث مقدمه ای بود برای بررسی ارتباط این آیه با زمانه ما؛ واکنش مردم و جوشش عظیمی که پس از شهادت سردار سلیمانی ایجاد شد و به ویژه تشییع آن شهید گران قدر و از سوی دیگر واکنش مقتدرانه سپاه پاسداران که هر دو واقعه ای بودند که مقام معظم رهبری روی آن دست گذاشتند و با اطلاق عنوان ایام الله به این دو واقعه، در واقع می خواستند به این مطلب توجه دهند که اولاً این اتفاقات فراتر از ظاهر بود. حضور مردم و انگیزه ای که آنان را به میدان آورد چیزی جز اراده الهی نبود، این صحنه بسیار استثنایی بود که در هیچ جای دنیا و در هیچ مناسبتی جز مناسبت هایی که مربوط به معصومین می شود دیده نشده است. با هیچ هزینه ای نمی توان این چنین جمعیتی را به حرکت وا داشت و این حضور نشان می دهد که خدای متعال به پاس اخلاص بندگانش، به وعده خود عمل می کند و اینگونه إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرکُم به منصه ظهور می رسد و نظام استکبار این چنین به حقارت می افتد. یوم الله دوم پس از آن حضور گسترده، اقتدار سپاه بود. بسیاری حتی در داخل کشور برآوردشان این بود که آمریکا واکنش نشان می دهد و این تحقیر را تحمل نمی کند، البته نیروهای ما نیز در آماده باش بودند، اما اینکه چه اتفاقی رقم خورد که آنها حتی جرأت مقابله به مثل را از خود سلب شده دیدند، این نیز دست اراده الهی است. بنابراین یک جنبه تطبیق آیه یاد شده این موارد است، در نتیجه از این جهت است که معظم له از آنها به ایام الله یاد کردند. همچنین جنبه دیگری که مقام معظم رهبری به آن توجه دادند و آیه فوق را به شرایط ما تطبیق می دهد، آن بخشی از آیه است که می فرماید: صَبَّارٍ شَکُورٍ. بنابر توضیحی که در مورد آیه ارائه شد، خَلق این ایام الله و اینکه خداوند امت اسلام را به ایام الله امداد کرد به واسطه شکور بودن مردم در گذشته است. صبار و شکور صیغه مبالغه هستند، به معنای کسانی که بسیار صبر می کنند و بسیار شاکر هستند، یعنی به صورت ویژه و فوق العاده در شرایطی که مردم دیگر به طور متعارف صبور نیستند، مردم ما صبوری کردند و شکرگزار نعمت جمهوری اسلامی بودند و خداوند نیز نشان داد که چگونه همراه آنان است. مزد این صبار و شکور بودن در چند پرده پدیدار شد؛ از جمله در طول انقلاب اسلامی، در دوران دفاع مقدس، در خنثی کردن فتنه های منافقین و آخرین پرده نیز وقایع اخیر بود که بیش از پیش به مردم نشان داد که امیدوارانه تر اهداف خود را دنبال کنند. *آنچه که مقام معظم رهبری در خطبه ها مطرح کردند از جنبه های نخبگانی و طرح در فضای علمی در چه قالب هایی می تواند بروز و ظهور پیدا کند تا جامعه علمی از بیانات رهبری در راستای اعتلای فکر و اندیشه بیش از پیش بهره مند شوند؟ فهم آیات شریفه قرآن به ضمیمه شناخت بهتر از حوادثی که در پیرامون اتفاق می افتد و در نهایت امکان تطبیق این شرایط با آیات کریمه از جمله مسائلی است که به آنها نیاز داریم و باید اطلاعات خود را در هر دو جهت افزایش دهیم. به بیان دیگر باید هم اطلاعات دینی خود را در مورد سنن الهی افزایش دهیم و هم بتوانیم مسائل روز را بررسی کنیم. خداوند به وضوح قواعد کلی را در هدایت جوامع بیان کرده است. اطلاع از این سنن و شناخت مصادیق تاریخی مساله و مصادیق متاخر در قالب کرسی های آزاداندیشی، کتاب ها و مقالات می تواند در تحقق این هدف یعنی بهره مندی جامعه علمی از سخنان معظم له و تبین و شرح آن در جامعه مؤثر باشد.